نسبت شهرنشينى و چگونگى آن . 2 - تغييرات بعدى و تركيب خانوارها و چگونگى تشكيل خانوارهاى جديد با توجه به چارچوبهاى اقتصادى ، اجتماعى ، قانونى ، قومى و فرهنگى . 3 - جابه‌جائيهاى جمعيتى و چگونگى گرايش به تغيير محل و جابه جائى تدريجى آباديها و در مواردى شهرها . 4 - سياستها و برنامه‌ريزيهاى مربوط به ساخت‌وسازها به ويژه ساخت‌و سازهاى مسكونى . 5 - عمر ساختمانهاى موجود ، ميزان تخريب سالانهء آنها و چگونگى تراكم در واحدهاى مسكونى . 6 - توانهاى اقتصادى جامعه در مقياسهاى خرد و كلان و سهمى كه جامعه و خانوارها مىتوانند به تأمين مسكن اختصاص دهند . 7 - توانهاى فنى و تكنولوژيك جامعه . 8 - سوانح و رخدادهاى طبيعى . با توجه به ضرورت ايجاز و اختصار در اين‌جا سعى مىشود برخى از جنبه‌هاى مهم مسئلهء مسكن در استان گيلان مورد بحث و بررسى قرار گيرد و حدود نياز به آن در سالهاى آينده برآورد شود . تعداد واحدهاى مسكونى و چگونگى توزيع آن در استان گيلان اطلاعات مربوط به تعداد واحدهاى مسكونى در كشور و نقاط مختلف آن از جمله استان گيلان از سرشماريهاى عمومى نفوس و مسكن به دست مىآيد . در نخستين سرشمارى كشور در سال 1335 آمار و ارقام خاصى در اين زمينه گردآورى نشد و تعداد واحدهاى مسكونى مساوى تعداد خانوارها تلقى گرديد در حالىكه بين اين دو تفاوت زيادى وجود دارد . مساوى انگاشتن تعداد خانوارها با واحدهاى مسكونى به معنى نفى كمبود مسكن در جامعه است . سرشماريهاى بعدى نشان داد كه همواره تعداد واحدهاى مسكونى كمتر از تعداد خانوارها بوده است . با توجه به آن‌كه آمارگيرى سال 1370 نيز اطلاعاتى در مورد تعداد واحدهاى مسكونى و چگونگى آنها به دست نمىدهد مىتوان از روى مقايسهء آمارهاى مسكن در سرشماريهاى 1345 ، 1355 و 1365 به اطلاعاتى در اين‌مورد دست يافت . لازم به يادآورى است كه با توجه به تغيير محدودهء استان گيلان از يك سرشمارى به سرشمارى ديگر ابتدا بايد كليهء آمارهاى جمعيت و مسكن را در سطح معينى محدود ساخت و سپس آنها را مقايسه كرد ( نمودار شمارهء 1 ) . اين امر توسط بخش جمعيت مركز مطالعات و تحقيقات شهرسازى و معمارى ايران « 1 » انجام يافته و كليهء اطلاعات مربوط به جمعيت و مسكن در قالب محدودهء سال 1365 آن استان محاسبه شده است . بر اين اساس تعداد واحدهاى مسكونى استان گيلان به تفكيك شهر و روستا به شرح جدول شمارهء 1 است . مقايسهء اين ارقام با تعداد جمعيت استان به تفكيك شهرى و روستائى نشان مىدهد كه ميزان رشد واحدهاى مسكونى در استان گيلان در دورهء 20 سالهء 1345 و 1365 حدود 30 درصد بيش از ميزانهاى رشد جمعيت بوده است . محاسبهء ميزانهاى رشد سالانهء جمعيت و مسكن از روى ارقام جدولهاى 1 و 2 نشان مىدهند كه افزايش تعداد واحدهاى مسكونى در نقاط شهرى استان گيلان در دورهء 10 سالهء 1355 تا 1365 به مراتب بيش از افزايش تعداد جمعيت آن نقاط بوده است ( جدول شمارهء 3 ) . در صورتىكه بتوان اين افزايشها را خطى تلقى كرد چگونگى آنها در مقايسه با هم در نمودارهاى شمارهء 2 و 3 و 4 ديده مىشوند : نمودار شمارهء 1 - مقايسهء روند افزايش تعداد جمعيت و تعداد خانوار گيلان از 1345 تا 1365 . جدول شمارهء 1 - تعداد واحدهاى مسكونى استان گيلان به تفكيك شهر و روستا در سالهاى سرشمارى . جدول شمارهء 2 - جمعيت استان گيلان در سالهاى سرشمارى . * . در سال 1345 تعداد 2928 نفر و در سال 1355 تعداد 2235 نفر نيز به عنوان جمعيت غير ساكن در استان گيلان شمارش شده است كه جزء اين ارقام به حساب نيامده‌اند .

--> ( 1 ) . نشريهء شمارهء 24 مهرماه 1372 مركز مطالعات و تحقيقات شهرسازى و معمارى ايران ، مقالهء جدولهاى هماهنگ‌شده تعداد خانوار و واحد مسكونى در سرشماريهاى كشور از سال 1345 به بعد در محدودهء تقسيمات كشورى سال 1365 ، دكتر حبيب اللّه زنجانى و سيمين اسلامبولچى مقدم .